Presentatie KVAN-dagen: Exploit the Masses! - Big Data en de Archivaris

Een kleine twee weken geleden hield ik tijdens de KVAN-dagen een presentatie, getiteld "Exploit the Masses!"; Big Data en de Archivaris. Het behoorde tot de sessielijn Big Data, Big Future. Wat ik al een eer in zichzelf vond. En toen het ook nog in een heuse bioscoopzaal was, kon mijn dag niet meer stuk.



De beschrijving van mijn presentatie luidde als volgt:

Een opvallende ontzameling: Foto zoekt familie

Stel, je hebt als museum in je collectie een verzameling verweesde (tweedimensionale) werken, waarvan de context onduidelijk is. Dan kan je daar een paar dingen mee doen: negeren, zo goed en zo kwaad mogelijk ontsluiten en gebruiken of actief ontzamelen en daarmee de ontsluitings- en digitaliseringskosten betalen.



Met het project Foto zoekt Familie willen het Tropenmuseum en de bibliotheek van het Koninklijk Instituut voor de Tropen de rechtmatige eigenaren van 335 fotoalbums uit voormalig Nederlands-Indië terugvinden.

210 jaar overheidsarchivaris

Vandaag is het 210 jaar geleden dat Hendrik van Wijn werd benoemd tot de eerste officiële archivaris van de Nederlanden.

Hendrik van Wijn, 1740-1831

Op 5 juli 1802 werd Hernicus van Wijn door het Staatsbewind aangesteld tot 's Lands Archivarius (der Bataafsche Republiek). Hij zou in vergelijkbare functies aangesteld blijven tot zijn dood in 1831 en is de grondlegger van het Algemeen Rijksarchief (nu Nationaal Archief).

Overigens was hij van huis uit historicus en letterkundige en heeft zich op die terreinen ook verdienstelijk gemaakt.

Hij was Rijksarchivaris in de tijd dat het Koninkrijk der Nederlanden nog het huidige Nederland en België omvatte en heeft zich intensief bezig gehouden met de archieven in zowel de Noordelijke als de Zuidelijke Nederlanden.

Met recht kan Van Wijn als archetype voor de archivaris in de Nederlanden gezien worden. Hij acquireerde (zowel uit cultuurhistorische, als recht- en bewijszoekende redenen), hij inventariseerde, hij deed onderzoek en hij inspecteerde. Hoe het met zijn ideeën over publieke dienstverlening stond, is me niet duidelijk. Vermoedelijk werd daar twee eeuwen geleden wat anders naar gekeken dan nu. Maar misschien dat een nadere bestudering van zijn inspectieverslagen een duidelijker beeld oplevert.

Met dank aan Henny van Schie voor de overzichtelijke inventaris :-)

Bronnen
Nationaal Archief, Den Haag, Collectie Van Wijn, nummer toegang 1.13.20
Biografisch Portaal van Nederland
Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Plaatjes
http://www.facebook.com/hendrikvanwijn

Smallbean: een bijzondere benadering van de Burgerarchivaris

In april van dit jaar schreef ik over de Burgerarchivaris. Gisteren kwam ik de site Smallbean tegen, dat als motto heeft: Powering Citizen Archivists worldwide. Het achterliggende uitgangspunt is bepaald niet wat ik in mijn blog van april voor ogen had, maar ondanks dat een prachtige doelstelling!

Citizen Archivists Rule!

Vier Vormen van Vervanging

Dit is geen luchtig verhaaltje.
Het gaat over vakidioot haarkloven op de micrometer. Het gaat over de vervanging van archiefstukken in de zin van artikel 7 van de Archiefwet 1995, ook wel substitutie genoemd. En dan over de daarvoor gebruikte terminologie. U bent dus gewaarschuwd. (En toch is het allemaal niet onbelangrijk.)

To boldly appraise where no archivist has appraised before

Ik ben best wel een Science Fiction fan. Niet dat ik boekenkasten vol heb of de bibliotheek leeg lees, maar zo nu en dan een goed verhaal gaat er wel in. Ook in filmvorm, trouwens. Van puur technologische verhalen, zonder een goed uitgewerkte, bijbehorende maatschappijbeschrijving word ik niet zo warm. Ik heb meer met verhaallijnen waarbij de karakters weliswaar beïnvloed worden door de fictieve stand der techniek, maar waar vooral hun handelen wezenlijk is (ik gebruikt hier opzettelijk niet het woord menselijk). Eigenlijk een beetje zoals Web2.0: het is technology driven, maar heeft vooral maatschappelijke invloed door het gebruik als sociaal medium.

Realistische SF-verhalen die zich in de relatieve nabije toekomst afspelen, zijn aantrekkelijk, omdat je er zelf op door kunt fantaseren. Meestal is er op het internet voldoende wetenschappelijk materiaal voorhanden om de stand der techniek e.d. te achterhalen. Grootse, meeslepende, maar net haalbare plannen die serieus overwogen worden maken me blij en enthousiast.

Ruimtekolonisatie
Bijvoorbeeld de Space Settlement overwegingen van de NASA: spreading life throughout the solar system. Ook al is het meeste materiaal al wat ouder, het blijft mooi om te zien hoe men denkt ons zonnestelsel (and beyond..!) te kunnen koloniseren.

NASA Space Colony Art uit de jaren 70

Archivaris
En dan denk ik altijd aan mijn vak: Archivaris. Hoe zou dat er in zo'n situatie uitzien? Zijn er nog archieven? En zijn er specialisten nodig voor het beheer? Wie gebruiken die archieven dan? Enzovoort.

Burgerarchivaris

Eergisteren verscheen een aardige blog van de Amerikaanse archivaris Kate Theimer over de term Citizen Archivist: de Burgerarchivaris.