Hoe denken architecten over archivarissen?

In een column op ArchiNed (voor architecten, dus) naar aanleiding van het verschijnen van de nieuwe collectiecatalogus van het NAi, geeft Piet Vollaard zijn mening over de taken van de archivaris:

Het lijkt erop dat de taken van het archiveren zelf en het tonen of onderzoeken van een selectie uit dat archief hier door elkaar worden gehaald. Een archief zou het als taak moeten zien álles van iedereen te verzamelen (dat is natuurlijk onmogelijk, maar het gaat om het uitgangspunt). 

De archivaris heeft wat dat betreft geen andere inhoudelijke taak dan het zo goed mogelijk beheren en het divers mogelijk toegankelijk maken van het archief. Hij kan daarbij wat mij betreft naast de traditionele ingangen (ontsluiten op naam, datum, aard van materiaal et cetera) ook thema’s of tags toevoegen, hoe meer ingangen, hoe beter. Maar een thema mag nooit uitgangspunt van verzamelen (of nog erger: ontzamelen) zijn, dat is de taak van de onderzoeker of curator. Voor een goed archief is het cruciaal dat die twee taken niet door elkaar worden gehaald. 

Een goede archivaris houdt zichzelf op de achtergrond en probeert vooral niet sexy, publieksvriendelijk of inhoudelijk te zijn; daar is de museumdirecteur cq conservator voor.

Dat we het maar even weten.

Plaatje
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi3fABvh60BIbTgK0q3YCG-4jd9H7lk5PA8JoPBxsuurybxWlSGciUApcCClQuOdHZMYXy71JV1DfsTTZfCBH7hJ8mxfa5UqdTepxUYnhND3QDWG-a95FApwE6ScswmHzvZufQhNiaAyh34/s400/manifest_voor_de_archivaris_20.jpg

Een opvallende ontzameling: Foto zoekt familie

Stel, je hebt als museum in je collectie een verzameling verweesde (tweedimensionale) werken, waarvan de context onduidelijk is. Dan kan je daar een paar dingen mee doen: negeren, zo goed en zo kwaad mogelijk ontsluiten en gebruiken of actief ontzamelen en daarmee de ontsluitings- en digitaliseringskosten betalen.



Met het project Foto zoekt Familie willen het Tropenmuseum en de bibliotheek van het Koninklijk Instituut voor de Tropen de rechtmatige eigenaren van 335 fotoalbums uit voormalig Nederlands-Indië terugvinden.

De Doe-democratie en het archief

En toen was er dus een gemeente die het gewoon deed: uitgaan van de huidige stand der techniek en dan binnen de wettelijke kaders de zaak opnieuw inrichten.  

De nieuwe fusiegemeente Molenwaard bouwde geen nieuw centraal gemeentehuis, maar schafte het gewoon af. De stenen, dan. Want verder is het 'gemeentehuis' alive and kicking:

De nieuwe gemeente zit thuis in uw toetsenbord of drukt op uw deurbel.  

De ambtenaar van de Burgerlijke Stand (voorzien van de onontkoombare teddybeer) komt thuis de geboorte opnemen en een paspoort kan ook thuisbezorgd worden door een koerier, waarbij de verificatie- en identificatieprocedure mobiel afgehandeld wordt.

MAS: Museum aan de Stroom (en QR-codes)

Afgelopen zaterdag hebben we in een opwelling het MAS in Antwerpen bezocht. Een prachtig gebouw en een aardige collectie.

Het gebouw is zestig meter hoog, verdeeld in tien verdiepingen, waarvan er zes zijn ingericht als museum. Verder is er een entree met café, kantoren, een restaurant op de negende verdieping en een panoramaterras op de tiende. Op het plein om het gebouw heen staat, in dezelfde stijl, wat laagbouw. Daarin zitten ontmoetingsruimten, etalages, galeries en natuurlijk de museumwinkel.

Het Mars One archief

Een kleine twee-en-een-half jaar geleden schreef ik iets over archivarissen in een interplanetaire maatschappij. Het was min of meer als grappig-om-over-na-te-denken en SF-achtig bedoeld. Maar de eerste stap zou zo maar dichterbij kunnen zijn dan ik toen dacht.

MarsOne
Het Nederlandse bedrijf Mars One is van plan om binnen tien jaar een kolonie op Mars te stichten:

Mars One brengt de mensheid naar Mars. In 2023 zullen de eerste vier mensen zich er vestigen. Zij vormen de basis van een permanent bewoonde Marsbasis, van waaruit we zullen leren en groeien. Als de eerste bemanning landt, zal er een bewoonbare en duurzame basis klaar staan om de astronauten te huisvesten. Iedere twee jaar zal een nieuwe groep mensen aansluiten. Om dit plan mogelijk te maken heeft Mars One een nauwkeurig en realistisch plan ontworpen dat volledig is gebaseerd op het gebruik van bestaande technologieën.

Te koop: poster Mars One project

Ze timmeren stevig aan de weg, schijnen hun eerste investeerders binnen te halen en hebben ze een werving- en selectieprogramma voor astronauten (denk Nothing beats an astronaut. Ever. Axe-reclame ;-)). En ze hebben een fanclub.

Ontberen uit overtuiging

Het blijft fascinerend om te lezen over overtuigingen die tot een levenshouding leiden die aan het zelfdestructieve grenzen. Vorige week las ik toevallig twee van dat soort verhalen: een Russisch en een Nederlands.

DEN's visie op het Auteursrecht

De auteurswet zoals wij die nu kennen, is verouderd en niet ingesteld op de mogelijkheden van de huidige technologie om digitale informatie beschikbaar te stellen en te verspreiden.

Zo begint het nog uit te komen artikel van DEN in Archievenblad 10 van dit jaar. Uitgezonderd wat dode-bomen-industriëlen, zal iedereen het hier mee eens zijn.

Dode-bomen-industrie

Semantiseren, Linked Open Data en KennisPunt Zeeland

Vanmorgen heb ik tijdens een werkoverleg van mijn opdrachtgever een presentatie gehouden over een pilot waar ik projectleider van was. Het ging over het opstellen van business requirements en het maken van een kleine show case voor het project KennisPunt Zeeland.

In dit project komen de uitgangspunten van Zeeland Centraal en de structuur van Bibliotheek.nl deels samen. In het daarvoor opgestelde Plan van Aanpak was vastgesteld dat Linked Open Data de beste methode was om de connectie te maken.

De presentatie was bedoeld om een overzicht-in-vogelvlucht te geven en een idee te geven van wat er op de medewerkers af kan komen.




Op Frankwatching staat een wat oudere introductie in het Semantic Web en voor hen die willen weten waar dat Linked Open Data-idee vandaan komt, is hier nog maar eens de zeer bekende TED-talk van Tim Berners-Lee:

Bye-bye Amazon ReadingList

Dit wordt geen inhoudelijke post. Ik zet mijn blog nu in als archief van mijn handelen, activeer de geheugenfunctie en wie weet, de verantwoordingsfunctie. Door mijn Amazon reading list van mijn LinkedIn-profiel hier naartoe te kopiëren, behoud ik de informatie in mijn eigen context. Ik kan het dan op LinkedIn verwijderen en heb vanaf dat moment hier een nieuw 'origineel'. Particuliere vervanging, met minimale regels rond authenticiteit en integriteit. Onderstaande informatie is vooral bedoeld om de vervanging te motiveren.

Archiefje digitaliseren? Over AQL, steekproeven, risicomanagement en dat soort saaie dingen

Alweer ruim een jaar geleden was ik voor een opdrachtgever aan de slag met het bepalen van steekproeven voor kwaliteitscontrole van de scanresultaten voor het digitaliseren van ingekomen post. Het was onderdeel van een Handboek Vervanging.

Een van de toezichthouders wilde een wat meer uitgewerkte beschrijving van de steekproefbepaling, het liefst gebaseerd op de Acceptable Quality Level-methode, zoals beschreven in een blog van Ingmar Koch.

Geen onredelijke eis en daarnaast vond ik het interessant om het eens op deze situatie uit te proberen. Tijdens het uitwerken liep ik echter tegen een probleem aan, dat ik ook in een reactie op Ingmars blog beschreven heb: Wat is een acceptabel percentage voor partijen te scannen of gescande documenten (batches) die ten onrechte goedgekeurd worden?

Waarom is mijn Burgerservicenummer ook mijn BTW-nummer?

Ik ben ZZP-er en als zodanig sta ik ingeschreven bij de Belastingdienst. Gevolg is dat ik een BTW-nummer heb, waarin mijn Burgerservicenummer (BSN) verwerkt is.

BTW is een belasting op de omzet (Belasting Toegevoegde Waarde ofwel omzetbelasting) en op zich heb ik daar geen bezwaar tegen. Belastingen zijn in mijn beeld van de maatschappij nu eenmaal nodig.

And rising.

Het gaat mij in dit stuk om dat BTW-nummer. Bob Coret wees me in een reactie op mijn blog over de Rijkspas van ruim een jaar geleden op de privacy-problemen rond het BTW-nummer voor zelfstandigen.

Rue des Archives

Midden in Parijs loopt de Rue des Archives. Een redelijk lange straat en omdat men in Frankrijk de neiging heeft winkels en etablissementen te vernoemen naar de straat waaraan ze liggen, krijg je enkele bijzondere namen te zien (voor archivarissen dan).

Onze twee weken zomervakantie in Frankrijk eindigde met een bliksembezoek aan Parijs. Daarbij kon deze straat niet onbewandeld blijven. Hieronder nog een elftal foto's, lopend van het Hôtel de Ville naar het complex van de Archives Nationales.

210 jaar overheidsarchivaris

Vandaag is het 210 jaar geleden dat Hendrik van Wijn werd benoemd tot de eerste officiële archivaris van de Nederlanden.

Hendrik van Wijn, 1740-1831

Op 5 juli 1802 werd Hernicus van Wijn door het Staatsbewind aangesteld tot 's Lands Archivarius (der Bataafsche Republiek). Hij zou in vergelijkbare functies aangesteld blijven tot zijn dood in 1831 en is de grondlegger van het Algemeen Rijksarchief (nu Nationaal Archief).

Overigens was hij van huis uit historicus en letterkundige en heeft zich op die terreinen ook verdienstelijk gemaakt.

Hij was Rijksarchivaris in de tijd dat het Koninkrijk der Nederlanden nog het huidige Nederland en België omvatte en heeft zich intensief bezig gehouden met de archieven in zowel de Noordelijke als de Zuidelijke Nederlanden.

Met recht kan Van Wijn als archetype voor de archivaris in de Nederlanden gezien worden. Hij acquireerde (zowel uit cultuurhistorische, als recht- en bewijszoekende redenen), hij inventariseerde, hij deed onderzoek en hij inspecteerde. Hoe het met zijn ideeën over publieke dienstverlening stond, is me niet duidelijk. Vermoedelijk werd daar twee eeuwen geleden wat anders naar gekeken dan nu. Maar misschien dat een nadere bestudering van zijn inspectieverslagen een duidelijker beeld oplevert.

Met dank aan Henny van Schie voor de overzichtelijke inventaris :-)

Bronnen
Nationaal Archief, Den Haag, Collectie Van Wijn, nummer toegang 1.13.20
Biografisch Portaal van Nederland
Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Plaatjes
http://www.facebook.com/hendrikvanwijn

De Zwerm en de werkelijkheid

Soms bekruipt je wel eens het gevoel dat een SF-boek niet zo heel ver van de waarheid afzit, hoe ongeloofwaardig ook. Dat gevoel had ik een paar dagen geleden heel even.

(Let op: ik bespreek hieronder - heel beknopt overigens - het plot van het boek De Zwerm. Als je het nog wil lezen, spring dan meteen naar het filmpje.)

Een paar jaar geleden heb ik De Zwerm van Frank Schätzing gelezen. Spannend boek over een 'intelligent design' achter enkele wereldwijde global warming natuurrampen. Een intelligentie uit de diepzee, welteverstaan. Een vermakelijk, doordacht boek, dat een blik biedt in het diepzeeonderzoek en vooral in wat we allemaal nog niet weten. Maar het blijf natuurlijk Fiction.

Filmpje
Toch krijg wel een beetje de kriebels als ik dit filmpje zie. Een camera die een pijp in de diepzee inspecteert en dan een ontmoeting heeft met een amorf wezen dat de camera lijkt te inspecteren. Prachtig wezen, overigens. Let ook op de 'elektrische stroompjes' die door het 'hoofd' lopen.



Overigens blijkt het een Deepstaria Enigmatica te zijn. Een kwal. Een heel bijzondere, dat wel. Dit filmpje schijnt in april al wereldwijd in het nieuws geweest te zijn, omdat het een van de zeer weinige opnamen van het beest is. En het beest is ook niet zo enorm als het op het filmpje lijkt. Ze kunnen maximaal 60 cm doorsnee worden.

Maar het blijft mooi om naar te kijken.

Intiem kapitaal en de archivaris

De KVAN-dagen zijn weer voorbij. Heel leuk, heel boeiend en er is al door anderen over geblogd. Daarom beperk ik me tot de eerste keynote speech, van Stine Jensen over Privédomein of profiel: heeft iemand nog behoefte aan privacy?

Echte vrienden

Muziek van een plaatje

Het Media Preservation Initiative van de Indiana University Bloomington heeft het geluid van een plaatje gehaald. Niet zo bijzonder, zult u denken, maar in dit geval is het een afbeelding van een grammofoonplaat die digitaal bewerkt is, zodat gereconstrueerd kon worden hoe de opname op de betreffende plaat klonk.

A printed replica of the early gramophone disc “Der Handschuh”

Nieuwe huisstijl

Sinds vandaag heb ik een nieuwe huisstijl. Nieuw logo, nieuw lettertype, nieuwe kleurstelling. En een favicon! Ik ben er erg blij mee.

Banner met logo

Favicon

Hieperdepiep: Archief 2.0 bestaat 5 jaar!

Precies 5 jaar geleden, op 7 juni 2007, is Archief 2.0 opgericht. In die periode is de community van een paar 'men with a mission’ uitgegroeid tot een platform van formaat en gewicht in het Nederlands-Vlaamse archiefwezen. Binnenkort verschijnt er ook  een ‘historisch overzicht’ van alle ups & downs. Hoe dan ook, genoeg reden voor een feestje!

Feestje: ArchiveCamp!
In oktober 2012, zo'n 4 jaar na onze eerste studiedag (met audio-visuele verslaglegging), organiseren we daarom de eerste ArchiveCamp in Nederland. ArchiveCamp wordt opgezet als een unconference. Was de studiedag 4 jaar geleden vooral een programma met eenrichtingsverkeer waarbij je je door sprekers liet inspireren, in oktober is iedereen aan de beurt en draait het om communicatie en interactie. Er zal geen vooraf vastgesteld programma zijn, alle deelnemers bepalen zelf en gezamenlijk de inhoud van de dag, volgens de principes van Open Space Technology.

Op dit moment starten de voorbereidingen van dit feestje. Meer informatie over ArchiveCamp, de datum en hoe je je aan kunt melden vind je binnenkort op www.archivecamp.org. Houd de aankondigingen in de gaten!

Gezocht: locatie en sponsors 
Voor het organiseren van dit feestje moet nogal wat geregeld worden, maar alles staat of valt met een geschikte locatie. We zoeken een grote ruimte waar zo'n 100 personen in passen, maar waar je ook in een aantal verschillende ruimtes deelsessies kunt houden.

Daarnaast willen we ArchiveCamp graag gratis toegankelijk maken, het is immers ons verjaardagsfeestje. Daarom zoeken we sponsors, bijvoorbeeld voor de locatie, een borrel of catering of technische ondersteuning.

Heb je suggesties voor een locatie of wil jij (of jouw organisatie) sponsoren? Of heb je andere briljante suggesties? Laat dan hieronder een reactie achter of stuur een mailtje naar archief20@gmail.com

Plaatje
http://www.groetenuitrijnmond.nl/card/16910/search/jubileum+5+jaar+ gecombineerd met Archief 2.0 avatar.

32 Toekomstdingen

Via Thomas Baekdal vond ik een artikel in de New York Times over 32 dingen die onze nabije toekomst drastisch kunnen veranderen. Of eigenlijk beïnvloeden. Want hoe kan je iets veranderen wat nog niet geweest is? En trouwens, hoe verander je iets dat al wel geweest is? Is overigens ook niet te beïnvloeden. Maar ik dwaal af. 

De 32 ontwikkelingen hebben betrekking op het dagelijks leven en van de meeste wordt verwacht dat ze tussen twee en vier jaar verwezenlijkt kunnen worden. De mij meest aansprekende (want nuttig en lijkt inderdaad haalbaar) ontwikkeling ligt in de domotica. Het idee is om je computerachtige apparaten in huis schermloos te maken, door je huis als scherm te gebruiken. Geen nieuw idee, maar de uitwerking in dit voorbeeld klinkt realistisch. Verwachte implementatie: binnen vier jaar.

Nr. 4: The Morning Multi-Tasker
(Klik even voor een beter leesbaar plaatje)

Tussen de voorbeelden door staan kleine stukjes waarin 'experts' hun mening geven op een verwachte ontwikkeling. Deze twee vond ik opvallend:

Programmeren voor Peuters

Toegegeven, de titel van dit blog is sterk geïnspireerd door alliteratie. Het had ook programmeren voor pubers kunnen heten, maar dat is niet helemaal correct. Pubers kunnen heel goed met platte tekst in 'echte' code programmeren en daar gaat dit verhaaltje niet over. Het gaat, kort gezegd, over twee programma's waarmee je programmeert door met objecten te schuiven.

Escher schuifpuzzel